By Leo 
Việc doanh thu thay đổi qua từng năm đang khiến không ít hộ kinh doanh băn khoăn về cách tính thuế thu nhập cá nhân. Một trong những tình huống được quan tâm là: năm trước doanh thu vượt ngưỡng 3 tỉ đồng, nhưng sang năm sau lại dự kiến giảm xuống dưới mức này, vậy có được tiếp tục áp dụng cách tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu hay buộc phải chuyển sang phương pháp tính theo thu nhập tính thuế?
Đây cũng là nội dung một hộ kinh doanh gửi câu hỏi tới Cổng thông tin điện tử Chính phủ, trong bối cảnh các quy định mới về thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh đang được nhiều người theo dõi sát.
Tình huống thực tế: năm 2025 vượt 3 tỉ đồng, năm 2026 dự kiến dưới ngưỡng
Theo nội dung câu hỏi, hộ kinh doanh này đang áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân với doanh thu từ tháng 7.2025. Trong năm 2025, doanh thu thực tế của hộ vượt 3 tỉ đồng.
Tuy nhiên, bước sang năm 2026, hộ kinh doanh lại ước tính doanh thu sẽ dưới 3 tỉ đồng. Từ đây phát sinh thắc mắc then chốt: liệu hộ vẫn có thể tiếp tục tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ % trên doanh thu, hay bắt buộc phải chuyển sang phương pháp tính theo thu nhập tính thuế, tức doanh thu trừ chi phí rồi nhân với thuế suất?
Đây là câu hỏi không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn tác động trực tiếp đến cách kê khai, theo dõi chi phí và nghĩa vụ thuế của nhiều hộ kinh doanh.
Cơ quan thuế viện dẫn quy định nào?
Trả lời vấn đề này, Thuế cơ sở 3 tỉnh Đồng Nai cho biết đã căn cứ vào các quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Theo đó, với cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân với doanh thu tính thuế được áp dụng theo quy định hiện hành.
Trong khi đó, trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng, hoặc thuộc nhóm doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng nhưng đang áp dụng phương pháp tính theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất, thì sẽ thực hiện ổn định phương pháp tính thuế trong 2 năm liên tục kể từ năm đầu tiên áp dụng.
Một điểm đáng chú ý khác là nếu hộ kinh doanh thuộc nhóm doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, đang áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, nhưng đến cuối năm xác định doanh thu thực tế vượt 3 tỉ đồng, thì từ năm tiếp theo phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
Trường hợp doanh thu năm 2026 dưới 3 tỉ đồng: hộ kinh doanh được quyền lựa chọn
Từ các căn cứ nêu trên, Thuế cơ sở 3 tỉnh Đồng Nai cho rằng nếu hộ kinh doanh đã nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai trong năm 2025 và có mức doanh thu trên 500 triệu đồng, thì việc kê khai, nộp thuế năm 2026 sẽ thực hiện theo Điều 10 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Đáng chú ý, nếu hộ kinh doanh tự xác định doanh thu năm 2026 từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ ở mức trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, thì hộ được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thuế suất nhân với doanh thu tính thuế.
Nói cách khác, việc từng có doanh thu vượt 3 tỉ đồng trong năm 2025 không đồng nghĩa rằng sang năm 2026 hộ mặc nhiên phải tiếp tục áp dụng phương pháp tính theo thu nhập tính thuế. Nếu doanh thu dự kiến của năm 2026 nằm trong khoảng trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, hộ vẫn có thể lựa chọn phương pháp tính theo tỷ lệ % trên doanh thu.
Ngoài ra, hộ kinh doanh sẽ khai và nộp thuế thu nhập cá nhân theo quý, cùng thời hạn khai, nộp thuế giá trị gia tăng.
Nhưng có một “nút thắt” quan trọng: doanh thu thực tế cuối năm mới là yếu tố quyết định
Điểm người kinh doanh cần đặc biệt lưu ý nằm ở chỗ doanh thu dự kiến đầu năm chỉ là căn cứ để lựa chọn cách áp dụng trong năm hiện tại. Điều quan trọng hơn là doanh thu thực tế khi kết thúc năm tài chính.
Cụ thể, nếu hết năm 2026, hộ kinh doanh xác định doanh thu thực tế của năm này vượt 3 tỉ đồng, thì từ năm tiếp theo hộ phải chuyển sang áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.
Điều này cho thấy ngưỡng 3 tỉ đồng không chỉ là con số để tham khảo, mà là mốc có thể làm thay đổi phương pháp tính thuế của hộ kinh doanh từ năm kế tiếp.
Với trường hợp doanh thu năm 2025 đã vượt 3 tỉ đồng nhưng năm 2026 dự kiến chỉ ở mức trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, hộ kinh doanh vẫn được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ % trên doanh thu trong năm 2026.
Tuy nhiên, nếu kết thúc năm 2026 mà doanh thu thực tế lại vượt 3 tỉ đồng, thì từ năm tiếp theo hộ bắt buộc phải chuyển sang phương pháp tính theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất.